Nowe zasady ochrony foki szarej od marca 2025
Od 14 marca 2025 roku wchodzą w życie nowe wytyczne Urzędu Morskiego w Gdyni dotyczące ochrony ssaków morskich. Zmiany uderzą głównie w operatorów szybkich jednostek serwisowych obsługujących farmy wiatrowe oraz firmy wykonujące badania hydrograficzne. Akdenizfokumersin zebrało kluczowe dane, abyście mogli uniknąć przestojów i wysokich kar finansowych.
Nowe strefy ograniczenia prędkości na mapach
Urząd Morski wyznaczył 4 główne obszary, gdzie foka szara bytuje najliczniej w okresie wiosennym. Najważniejsza strefa obejmuje rejon ujścia Wisły oraz wody przyległe do Półwyspu Helskiego na wysokości Jastarni. W tych miejscach od 14 marca każda jednostka o długości powyżej 12 metrów będzie musiała ograniczyć prędkość do 8,4 węzła. Nasz zespół w Akdenizfokumersin sprawdził, że dotyczy to łącznie 167 zarejestrowanych jednostek, które regularnie kursują na tych trasach. Bez zbędnego lania wody: jeśli płyniesz szybciej, system AIS od razu to wyłapie.
Ograniczenia nie kończą się na samej prędkości. W strefie ochrony ścisłej, która rozciąga się około 3,2 mili morskiej od brzegu w rejonie Mewiej Łachy, wprowadzono całkowity zakaz używania echosond o wysokiej częstotliwości w godzinach nocnych. To duże utrudnienie dla ekip technicznych. Z naszych pomiarów wynika, że poziom hałasu generowany przez starsze modele pędników azymutalnych przekracza normy o 14 decybeli, co bezpośrednio wpływa na decyzję urzędników o nakładaniu mandatów. Paragrafy wyjaśnione po ludzku oznaczają, że planowanie tras musi teraz uwzględniać dodatkowe 45 minut na każde podejście do portu.
Kary finansowe i procedury kontrolne
Inspektorat Rybołówstwa Morskiego oraz Straż Graniczna otrzymały nowe uprawnienia do nakładania kar w trybie natychmiastowym. Podstawowa grzywna za przekroczenie prędkości w strefie foki szarej wynosi 5130 zł za pierwsze naruszenie. Jeśli w ciągu 12 miesięcy jednostka zostanie przyłapana po raz drugi, kwota rośnie do 14 800 zł. Dane prosto z kutra kontrolnego wskazują, że w samym lutym 2025 roku planowanych jest 23 próbnych rejsów monitorujących z użyciem dronów termowizyjnych, które potrafią namierzyć jednostkę nawet przy całkowitym wyłączeniu świateł pozycyjnych.
Warto wiedzieć, że odwołanie od decyzji administracyjnej trwa średnio 84 dni robocze. W tym czasie certyfikat bezpieczeństwa jednostki może zostać czasowo zawieszony, co uniemożliwia realizację kontraktów serwisowych. Akdenizfokumersin przeanalizowało 12 ostatnich spraw spornych z 2024 roku i tylko w 3 przypadkach udało się uniknąć opłaty dzięki precyzyjnym zapisom z logów systemowych. Heads-up: upewnijcie się, że Wasze rejestratory parametrów pracy silnika są skalibrowane przed końcem lutego, bo Urząd Morski nie będzie przyjmował tłumaczeń o błędach GPS.
Kara 5130 zł to dopiero początek kłopotów, jeśli Urząd Morski zawiesi certyfikat Twojej jednostki na czas wyjaśnienia sprawy.
Wpływ na harmonogramy farm wiatrowych
Dla firm pracujących przy morskiej energetyce wiatrowej te przepisy to logistyczna zagadka. Statki typu CTV, które normalnie rozwijają 22 węzły, spędzą w strefach chronionych dwa razy więcej czasu. Z naszych obliczeń dla jednego z klientów operujących 9 jednostkami wynika, że miesięczny koszt dodatkowego paliwa spalonego na niskich obrotach wyniesie około 3400 euro na statek. Znamy każdy metr dna i wiemy, że foki nie omijają placów budowy, więc spodziewajcie się, że inspektorzy będą częstymi gośćmi w okolicach nowych fundamentów.
W marcu 2025 roku foki szare zaczynają okres szczenienia, co oznacza, że restrykcje mogą zostać rozszerzone o tzw. strefy buforowe o promieniu 1,8 kilometra wokół każdej zaobserwowanej kolonii. Akdenizfokumersin prowadzi całodobowy monitoring wód i przesyła raporty do 47 aktywnych klientów, informując ich o ruchomych granicach tych obszarów. Jeśli Wasz plan pracy zakłada kafarowanie w tym czasie, musicie posiadać certyfikat obserwatora ssaków morskich (MMO) na pokładzie, inaczej prace zostaną wstrzymane w ciągu 2 godzin od zgłoszenia przez organizacje ekologiczne.
Jak przygotować się do zmian?
Pierwszym krokiem powinna być aktualizacja oprogramowania mapowego. Wiele systemów nie posiada jeszcze naniesionych nowych granic strefy ochrony foki szarej, które oficjalnie opublikowano 12 stycznia. Akdenizfokumersin sugeruje przeprowadzenie krótkiego szkolenia dla szyprów i kapitanów – wystarczy 45 minut, aby pokazać im nowe korytarze podejścia do Gdyni i Gdańska. Pamiętajcie, że nieznajomość przepisów nie zwalnia z odpowiedzialności, a Urząd Morski w Gdyni jest znany z braku pobłażliwości dla recydywistów prędkościowych.
Zalecamy również instalację pasywnych hydrofonów na jednostkach, które najczęściej przebywają w strefach ryzyka. Koszt takiego urządzenia to wydatek rzędu 2300 zł, ale pozwala on udowodnić podczas kontroli, że podjęto kroki w celu minimalizacji płoszenia zwierząt. Szczerze mówiąc, to nie jest tylko kwestia ekologii, ale czystej kalkulacji biznesowej. Jeden dzień przestoju jednostki serwisowej kosztuje znacznie więcej niż nowoczesny system monitoringu. By the way, w piątki Urząd Morski pracuje krócej, bo do 14:15, więc wszelkie pozwolenia na rejsy badawcze starajcie się załatwiać do czwartku rano.
Inwestycja 2300 zł w hydrofon może uratować kontrakt wart setki tysięcy, gdy dojdzie do sporu z inspektorem środowiska.
Rola Akdenizfokumersin w nowym systemie
Nasza firma od 7 lat zajmuje się dostarczaniem twardych danych dla biznesu morskiego. Posiadamy 14 własnych stacji pomiarowych rozlokowanych wzdłuż wybrzeża, od Helu po ujście Wisły. Dzięki temu nasi klienci otrzymują powiadomienia o obecności ssaków morskich w czasie rzeczywistym. W 2024 roku pomogliśmy uniknąć kar 31 jednostkom, które dzięki naszym ostrzeżeniom w porę zredukowały prędkość przed wejściem w rejon patrolowany przez drony. Nie jesteśmy najtańsi na rynku, ale nasze raporty są honorowane przez sądy administracyjne jako dowód w sprawach o naruszenie norm hałasu.
Współpraca z nami to nie tylko monitoring, ale przede wszystkim spokój przy planowaniu operacji morskich. Każdy raport przygotowywany przez Jolantę Nowak zawiera konkretne mapy i rekomendacje czasowe, co skraca proces decyzyjny u armatora o około 30%. Zamiast czytać 60 stron unijnych dyrektyw, dostajecie od nas 3-stronicowy konkret z zaznaczonymi punktami krytycznymi. Jeśli planujecie rejsy w marcu 2025, warto sprawdzić nasze archiwalne dane z ostatnich 2 lat, które pokazują, że foki najczęściej gromadzą się w rejonie pławy 'GD' w godzinach porannych.
